โรคความดันโลหิตสูง คืออะไร?
โรคความดันโลหิตสูง เป็นภาวะที่แรงดันเลือดในหลอดเลือดสูงกว่าปกติอย่างต่อเนื่อง ทำให้หัวใจต้องทำงานหนักขึ้น และเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคร้ายแรงต่าง ๆ เช่น โรคหัวใจ โรคหลอดเลือดสมอง อัมพฤกษ์ อัมพาต และโรคไต
โรคนี้มักถูกเรียกว่า “ภัยเงียบ” เพราะในระยะแรกหลายคนอาจไม่มีอาการผิดปกติ แต่ภายในร่างกายกำลังเกิดความเสียหายต่อหลอดเลือดและอวัยวะสำคัญ
ค่าความดันโลหิตปกติ
โดยทั่วไปค่าความดันโลหิตจะวัดเป็น 2 ค่า คือ
- ตัวบน (Systolic) = แรงดันขณะหัวใจบีบตัว
- ตัวล่าง (Diastolic) = แรงดันขณะหัวใจคลายตัว
ค่าปกติประมาณ
- 120/80 mmHg
หากวัดได้ตั้งแต่
- 140/90 mmHg ขึ้นไป
- ถือว่าเข้าข่ายโรคความดันโลหิตสูง
สาเหตุของโรคความดันโลหิตสูง
1. พันธุกรรม
หากคนในครอบครัวมีประวัติเป็นโรคความดันสูง จะมีโอกาสเป็นมากขึ้น
2. รับประทานอาหารเค็ม
การกินเค็มมากเกินไป ทำให้ร่างกายกักเก็บน้ำ ส่งผลให้ความดันสูงขึ้น
3. ความเครียด
ความเครียดสะสมทำให้หัวใจเต้นเร็ว และหลอดเลือดหดตัว
4. น้ำหนักตัวเกินหรือโรคอ้วน
ผู้ที่มีน้ำหนักมาก หัวใจต้องทำงานหนักขึ้น
5. ขาดการออกกำลังกาย
ทำให้ระบบไหลเวียนเลือดทำงานไม่ดี และเสี่ยงต่อโรคหัวใจ
6. สูบบุหรี่และดื่มแอลกอฮอล์
สารต่าง ๆ ในบุหรี่และแอลกอฮอล์ทำลายหลอดเลือดและเพิ่มความดันโลหิต
7. อายุที่มากขึ้น
เมื่ออายุมากขึ้น หลอดเลือดจะเริ่มแข็งตัว ทำให้ความดันสูงง่าย
อาการของโรคความดันโลหิตสูง
หลายคนอาจไม่มีอาการ แต่บางรายอาจพบว่า
- ปวดศีรษะ โดยเฉพาะช่วงเช้า
- เวียนศีรษะ มึนงง
- เหนื่อยง่าย
- ใจสั่น
- ตาพร่ามัว
- เลือดกำเดาไหล
- นอนไม่หลับ
- แน่นหน้าอก
หากความดันสูงมาก อาจเสี่ยงต่อภาวะหลอดเลือดสมองแตกหรือหัวใจวายได้
ภาวะแทรกซ้อนที่อันตราย
หากปล่อยไว้นานโดยไม่รักษา อาจทำให้เกิด
- โรคหัวใจ
- หัวใจล้มเหลว
- หลอดเลือดสมองตีบหรือแตก
- อัมพฤกษ์ อัมพาต
- ไตเสื่อม
- จอประสาทตาเสื่อม
วิธีรักษาโรคความดันโลหิตสูง
1. ปรับพฤติกรรมการใช้ชีวิต
ลดอาหารเค็ม
หลีกเลี่ยงอาหารรสจัด อาหารแปรรูป และของหมักดอง
ออกกำลังกายสม่ำเสมอ
เช่น เดินเร็ว วิ่ง ว่ายน้ำ หรือปั่นจักรยาน อย่างน้อย 30 นาทีต่อวัน
ควบคุมน้ำหนัก
การลดน้ำหนักช่วยลดความดันโลหิตได้อย่างชัดเจน
ลดความเครียด
พักผ่อนให้เพียงพอ ฝึกผ่อนคลาย เช่น นั่งสมาธิ หรือฟังเพลง
งดบุหรี่และแอลกอฮอล์
ช่วยลดความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือด
2. การใช้ยา
แพทย์อาจให้ยาควบคุมความดันโลหิต เช่น
- ยาขับปัสสาวะ
- ยาขยายหลอดเลือด
- ยาลดการเต้นของหัวใจ
ผู้ป่วยควรกินยาต่อเนื่องตามแพทย์สั่ง และไม่หยุดยาเอง
วิธีป้องกันโรคความดันโลหิตสูง
- ตรวจวัดความดันเป็นประจำ
- ลดอาหารเค็มและมัน
- กินผักผลไม้ให้มากขึ้น
- ออกกำลังกายสม่ำเสมอ
- ควบคุมน้ำหนัก
- นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ
- หลีกเลี่ยงความเครียด
- งดสูบบุหรี่และแอลกอฮอล์
สรุป
โรคความดันโลหิตสูง เป็นโรคเรื้อรังที่พบได้บ่อย โดยเฉพาะในผู้สูงอายุ แม้บางครั้งจะไม่มีอาการ แต่สามารถก่อให้เกิดโรคร้ายแรงได้ หากตรวจพบเร็ว ปรับพฤติกรรม และรักษาอย่างต่อเนื่อง ก็สามารถควบคุมโรคและมีคุณภาพชีวิตที่ดีได้
การหมั่นตรวจสุขภาพและวัดความดันโลหิตเป็นประจำ ถือเป็นวิธีสำคัญในการป้องกันและดูแลสุขภาพในระยะยาว